28.4.08

Μια προσέγγιση της Υποκειμενικής Αντικειμενικότητας του Ωραίου ή απλώς ελκυστικά γλυκές ψευδαισθήσεις του Έρωτα

Νομίζω ότι σιγά σιγά απλώς σβήνει η νοητή αλλά διακριτή γραμμή που είχα κάποτε χαράξει –ή έτσι νόμιζα τουλάχιστον- ανάμεσα στην υποκειμενικότητα και την αντικειμενικότητα της ορθής και συνειδητοποιημένης αντίληψης του ωραίου. Ωστόσο αυτό δεν με απασχολεί τόσο πολύ όσο τα υπόγεια, ανεξιχνίαστα, μύχια μου κίνητρα που με ωθούν να προτιμώ το άλφα από το βήτα. Τι είναι αυτό που δένει ξαφνικά μέσα μου και νιώθω έτσι; Στην ουσία δεν έχω καταλάβει αν δένει η απλώς απελευθερώνεται. Είναι απλώς ένα παιχνίδι των αισθήσεων; Είναι κάποια σαφής αλλά πολύπλοκη χημική εξίσωση; Είναι ανεξήγητη χημεία; Τι στο διάολο με κάνει να νιώθω έτσι; Και αλήθεια πως νιώθω; Μπορώ καν να το περιγράψω; Να το αποσαφηνίσω; Fuck!

Βλέπεις κάποιον και σου αρέσει, ωραία;; Αυτό σημαίνει ότι αντικατοπτρίζει κάτι στο μέσα σου; Σημαίνει ότι εμπνέεσαι από την αρμονικότητα των χαρακτηριστικών τόσο που ολοκληρώνει κάτι μισοτελειωμένο μέσα σου; Είναι κάτι πιο βαθύ; Κάτι ποιο επιφανειακό; Κάτι πιο απλό; Κάτι πιο περίπλοκο; Κάτι πιο ασαφή ακόμη; Definitely!

Μου θυμίζει κάτι από εκείνες της εικόνες ψευδαισθήσεων, εκ πρώτης όψεως βλέπεις κάτι πολύ κοινά αντιληπτό, στην ουσία όμως βρίσκεται και κάτι άλλο εκεί. Κάτι που δεν το παρατηρείς, που πρέπει να το προσέξεις για να το δεις. Κάτι που δεν είχες σκεφτεί ίσως. Τελευταία όταν κάποιος μου αρέσει κάθομαι και τον παρατηρώ με προσοχή . Δεν ξέρω γιατί, αλλά διατηρώ μια ισχυρή αίσθηση ότι αν μπορέσω να μελετήσω τα χαρακτηριστικά του, αποτυπωθούν στην μνήμη μου, θα τον συνηθίσω δηλαδή θα καταφέρω και να εξηγήσω ότι μου προκαλεί εκείνη την στιγμή. Θα καταφέρω να απομυθοποιήσω αυτό που μου κάνει. Μεμιάς δεν θα μου προξενεί πλέον την ίδια αρχική, ιδιαίτερη αίσθηση, όποτε δεν θα τον βρίσκω το ίδιο ιδιαίτερο και ξεχωριστό. Έπειτα δεν θα χρειάζεται να τον παρατηρώ καν, θα είμαι ελεύθερη και πάλι από την εικόνα του. Επομένως είναι σαν να λειτουργώ αναιρώντας τον εαυτό μου. Είναι σαν να προλαβαίνω να το σταματήσω σε ένα πρώιμο, ίσως άγουρο στάδιο. Δεν ξέρω γιατί έχω αρχίσει να λειτουργώ έτσι αμυντικά. Είναι σαν να θέλω να ανεξαρτητοποιηθώ από οτιδήποτε δεσμεύει το μυαλό μου. Μπορεί απλώς να το κάνω για να μπορώ να το γεμίζω εκούσια με αυτά που πρέπει χωρίς να αναπαριστά δικές του εικόνες αυτόματα και φυσικά αυτόνομα. Μπορεί απλώς και τώρα πάλι, να λέω ψέματα στον εαυτό μου. Η πρώτη φορά θα είναι;

Ξαναεπιστρέφω στις επιλογές που σχολίασα στην αρχή , ο νους μου πηγαίνει στους νόμους του Gestalt*. Στο μυαλό μου, όλα λειτουργούν κάπως σαν ένα ανοιχτό κύκλο, που μόνος του, ελεύθερος σε ένα σύστημα συντεταγμένων δεν συνιστά ένα σχήμα , ένα από τα βασικά σχήματα. Ωστόσο, το ανθρώπινο μάτι ολοκληρώνει νοητά το μη-ολοκληρωμένο σχήμα και μπορεί να αντιληφθεί ότι πρόκειται για κύκλο, οπότε και το κατατάσσει στα βασικά γεωμετρικά σχήματα. Λειτουργώ και εγώ κάπως έτσι; Βλέποντας κάποιον μου θυμίζει ασυνείδητα κάποιο προσφιλές αγαπημένο μου η απλά αρεστό πρότυπο – πρόσωπο με το οποίο είμαι συναισθηματικά δεσμευμένη; Αυτό προσπαθώ να κάνω; Έτσι όμως δεν καταργείται η μοναδικότητα του; Αυτή που τόσο εξυμνείται από την "ερωτευμένη καρδιά"; Ωστόσο κανείς θα πει ότι οι μοναδικότητα έγκειται στην προσωπικότητα ή ακόμη ακόμη και στις λεπτομέρειες ενός προσώπου. Χμμ.. δεν μου λες εσύ πρόσεχεις τις λεπτομέρειες όταν σου αρέσει κάποιος; Ώρες ώρες είναι σκέτη υποκρισία αυτή η μοναδικότητα, δεν θέλω να ασχοληθώ μαζί της αυτή την στιγμή.

Ξαναεπιστρέφουμε σε μένα (τι πρωτότυπο!), μήπως υπάρχει μέσα μου κανένας συνδετικός κρίκος ανάμεσα στις έννοιες όμορφη εικόνα – έρωτας – σύντομη αποτύπωση – αίσθηση συνήθειας – πρώιμη απομυθοποίηση – επαρκής προστασία – μόνιμη άμυνα – άρα διαρκής υπερανάλυση ; Τι στα κομμάτια κάνω; Ωστόσο ψάχνοντας βρίσκω μονάχα εξηγήσεις που δεν με ικανοποιούν, τουναντίον μου αυξάνουν ολοένα την περιέργεια μου για τα μυστήρια δρομολόγια που ακολουθεί ο νους. ... ή μήπως η καρδιά; Ή μήπως και τα δύο; Και αν καταλήξουμε ότι όλα είναι απλώς ένα σύστημα εξισώσεων, μαθηματικών, χημικών που ακολουθούν γνωστούς βιολογικούς κανόνες ή νόμους της φύσης (δεν ξέρω και εγώ τι) τότε ποια η πεποίθηση της συνειδητής επιλογής, δηλαδή ότι μπορεί κανείς τελικά προτιμάει κάποιον από έναν άλλο; Ότι είναι ερωτευμένος με κάποιον συγκεκριμένο και όλα τα συναφή (..αλλά παραλειπόμενα σε αυτό το κείμενο). Θέλω να πω… που ακριβώς έγκειται η επαλήθευση του ορισμού της συνειδητής επιλογής σε αυτή την περίπτωση..? Αν καταργήσουμε την έννοια της ελεύθερης επιλογής γιατί είμαστε ευτυχισμένοι, όταν είμαστε ερωτευμένοι; Γιατί να νιώθει κανείς ευτυχισμένος αν λειτουργεί πρακτικά υπο το καθεστώς ανελευθερίας, υπακούοντας τυφλά τους νόμους της φύσης, του εγκεφάλου του –δεν ξέρω- τους οποίους δεν ξέρει ή δεν μπορεί να καταλάβει; Δεν λένε τον Έρωτα ψευδαίσθηση; Βλέποντας μια εικόνα επιλέγουμε τι θα δούμε και τι όχι; Γνωρίζουμε το μέρος που αγνοούμε ή απλώς μας παρασέρνει το απροσδιόριστο που φέρνει κάθε φορά μαζί του; Μάλλον η άγνοια που τον συνοδεύει είναι ατροφική ευτυχία ή η ευτυχία ισοδυναμεί με την εν μέρει άγνοια ή μάλλον έχω πιει και δεν ξέρω τι λέω, τι σκέφτομαι και τι γράφω! Πφφ! Whatever...




*Οι νόμοι του Gestalt

  1. Γειτνίαση : κοντινά αντικείμενα ομαδοποιούνται
  2. Ομοιότητα : παρόμοια αντικείμενα ως προς το σχήμα ή το χρώμα τους παρουσιάζονται να ανήκουν στη ίδια ομάδα
  3. Ολοκλήρωση : μη-ολοκληρωμένα σχήματα ολοκληρώνονται νοητικά από τον παρατηρητή,
  4. Συνέχεια: ακολουθίες από σχήματα γίνονται κατανοητές σαν ομάδες ,
  5. Συμμετρία: περιοχές που περιέχονται μεταξύ συμμετρικών ορίων φαίνονται να δημιουργούν στερεά σχήματα.

9 comments:

Ανώνυμος είπε...

" ...όταν σου αρέσει κάποιος;"

Αυτό κράτησα από το πολύ ενδιαφέρον κείμενό σου. Και ξέρεις γιατί; Έδωσες την απάντηση με τον πιο απλό τρόπο. Χιχι. Όταν μ'αρέσει! Ε τέλος βρε παίδες. Μάτια είναι αυτά, έχουν λόγο που αποφασίζουν τ'οτιδήποτε. Χμ, κι αν είναι ψευδαισθήσεις, οπτασίες τότε... αδιόρθωτα τα μάτια κι οι καρδιές. Αν και μεταξύ μας, ξέρουν τι κάνουν. ;-)

Καλώς ήρθες στο blog της μπιριμπιριμπομ και της Μαρουλίτας.
:-)

She είπε...

Ok είναι μια εκδοχή αυτή της απλούστευσης, ωστόσο πειράζει που εμένα δεν με καλύπτει πλέον? :)
Επειδή ακριβώς τα μάτια και η καρδιά σε μπελάδες πολλούς μας βάζουν, και όταν μπλεχτείς αυτά την κάνουν με ελαφρά.. αποποιούνται των ευθυνών, τότε εμφανίζονται οι "λεπτομέρειες" που δεν είχες σκεφτεί και δεν είχες υπολογίσει!
Ωστόσο, έτσι είναι αυτά, ή θα παίξεις με τους κανόνες τους ή δεν θα παίξεις καθόλου!

Καλώς σας βρήκα -με βρήκατε Μαρουλίτα!

Ανώνυμος είπε...

Ομολογώ ότι αυτό το κείμενο με μπέρδεψε...αλλά έτσι είναι!Τα μάτια και οι καρδιές κάνουν το δικό τους παιχνίδι!Ας μην το σκεφτόμαστε και ας αφεθούμε, αυτό δεν έκαναν όλοι οι μεγάλοι έρωτες?Στις λεπτομέρειες χάνουμε την ουσία...και αυτή είναι που μας βγάζει πάντα στ' ανοιχτά! :)

She είπε...

Και είπα ρε γμτ.. να γράψω ένα πολύ μεγάλο κείμενο να μην το διαβάσει κανείς... :Ρ
Έβαλα και ένα βαρύγδουπο τίτλο, έτσι για το εφέ :)
Τώρα που το ξανακοιτάζω ούτε εγώ δεν
μπορώ να το διαβάσω, δεν ήμουν καλά όταν το έγραφα...
Μπιριμπιριμπομ μου, κουράστηκες ε? σε ζάλισε το κείμενο! χιχιχι! φιλακι:)

SUN W KNIGHT είπε...

Ο έρωτας είναι προνόμιο λίγων...όμως τον συζητούν όλοι...

Riddler είπε...

Γεια σου She!

Πίσω στη σκληρή δουλειά βλέπω!

Θα μείνω μόνο σε δύο σημεία. Το πρώτο είναι ότι συμφωνώ ότι η αρμονία χαρακτηριστικών μπορεί να μας προκαταβάλει θετικά, δεν είναι όμως το άλφα και το ωμέγα για να μας κάνει να δωθούμε, να νιώσουμε κάτι βαθύτερο. Θα έχεις παρατηρήσει ότι αυτό που σε κάνει να δεθείς με κάποιο άτομο είναι οι προσδοκίες που σου υπόσχεται και κυρίως οι προσδοκίες τις οποίες υπόσχεται η εμφάνισή του, η κινησιολογία του, οι χειρονομίες του, ο τόνος της φωνής του και άλλα τέτοια χαρακτηριστικά που δεν υπόκεινται σε λογική εξήγηση. Αν κάτσεις και αποφασίσεις να είσαι έντιμη με τον εαυτό σου, μπορείς να προσδιορίσεις με μεγάλη ακρίβεια το ποιόν αυτόν τον προσδοκιών καθώς επίσης και την καταγωγή τους. Σε προειδοποιώ ότι είναι μία αρκετά επώδυνη διαδικασία. Η συνειδητοποίηση αυτή ουσιαστικά αποκαλύπτει τα κενά του καθένα μας. Επίσης λαμβάνοντας κάποια χαρακτηριστικά, σαν κομμάτια ενός κύκλου, έχουμε την τάση να προσδοκούμε και εμείς τον κύκλο. Εδώ ο Gestalt επιβαβαιώνεται.

Το δεύτερο σημείο είναι η ύπαρξη της ελεύθερης βούλησης. Το μόνο που μπορώ να πω γι' αυτό, είναι ότι για να αισθανθούμε την δυνατότητα αυτή είναι σε κάποια περίοδο της ζωής μας να υποστηρίξουμε επιλογές που σε καμία άλλη περίπτωση δεν θα επιλέγαμε. Επιλογές που δεν υπόσχονται τίποτα, που δεν γεννούν καμία προσδοκία. Αυτή είναι η κυριαρχία της βούλησης πάνω σε αυτό που ονομάζεις "ελεύθερη βούληση". Και επειδή αυτά κανείς δεν μπορεί να τα καταλάβει αν δεν τα βιώσει, δεν μπορώ να πω τίποτα περισσότερο.

Να περνάς καλά!

Γεια!

She είπε...

@ SUN W KNIGHT, εύστοχος! Άραγε σε ποια κατηγορία να ανήκω... Καλώς ήρθες! :)

@Riddler, σε ευχαριστώ που με βοηθάς στην ψυχανάλυση! :)

VK in Athens είπε...

Καλώς σας βρήκα!!

Λοιπόν, η μαθηματική επεξήγηση του έρωτα με βρίσκει σταθερά κριτικό απέναντί της, αν όχι και πολέμιο. Και για να μην είμαι πολύ σκληρός μαζί της, ας υποθέσουμε ότι λειτουργεί σε ένα πλαίσιο έρωτα με την πρώτη ματιά. Τι συμβαίνει όταν ερωτεύεσαι κάποιον μετά από ένα μεγάλο διάστημα γνωριμίας. Τι χημική ή βιολογική επεξήγηση μπορεί να δοθεί.

Κοντολογίς, η έλξη έχει σίγουρα κάτι το βιολογικό μέσα της. Αναμφισβήτητα ελκόμαστε από διάφορα χαρακτηριστικά και είναι δύσκολο να εξηγήσουμε πολλές φορές το γιατί. Αλλά ο έρωτας και ακόμα πιο πολύ η αγάπη είναι αποτέσματα ψυχολογικών και κοινωνικών λόγων. Είναι εξελικτικές διαδικασίες που δοκιμάζονται μέσα στο χρόνο και την επανάλειψη.

She είπε...

Νομίζω ότι είναι απαραίτητος ο διαχωρισμός που θέτεις για να μην μπερδέψουμε τις έννοιες έλξη -έρωτας - αγάπη. Αρκετά διευκρινιστικός!

Καλως ήρθες!!! :)